Je zit gezellig met je baby of dreumes op een speelafspraak. Er wordt gelachen, gespeeld en ontdekt. Totdat jouw kind een speeltje uit de handen van een ander kind trekt. Het andere kind begint te huilen en jij voelt alle ogen op je gericht. Herkenbaar?
Geen zorgen: speelgoed afpakken hoort bij de ontwikkeling van jonge kinderen.
Waarom pakt je kind speelgoed af?
Voor volwassenen lijkt het misschien onbeleefd of egoïstisch gedrag, maar baby’s en dreumesen begrijpen nog niet wat delen, wachten of rekening houden met anderen precies betekent.
Jonge kinderen leven in het hier en nu. Zien ze iets interessants, dan willen ze het meteen onderzoeken. Ze denken niet: “Dat speeltje is van iemand anders.” Ze denken vooral: “Dat ziet er leuk uit! Hoe zou dat voelen?”
Wat leert je kind op deze leeftijd?
Baby’s en dreumesen spelen vaak nog “naast” elkaar in plaats van echt mét elkaar.
Tussen ongeveer 1 en 3 jaar maken kinderen grote sprongen in hun sociale ontwikkeling. Ze ontdekken:
* Dat andere kinderen ook gevoelens hebben.
* Dat niet alles direct beschikbaar is.
* Dat ze soms moeten wachten op hun beurt.
Deze belangrijke sociale vaardigheden ontwikkelen zich geleidelijk.
Hoe reageer je als je kind speelgoed afpakt?
Wacht de reactie van het kind af. Vaak hebben baby’s en dreumesen er geen probleem mee dat het speelgoed uit hun handen wordt gepakt. Ze pakken ander speelgoed en spelen rustig verder.
Gaat het kind huilen, of kijkt het beteuterd, ga dan naar de kinderen toe.
Probeer hierbij rustig te blijven. Dat kan lastig zijn, als je zelf geschrokken bent, of de ogen van de andere ouder(s) in je rug voelt branden. Boos worden helpt meestal niet, omdat je kind vaak nog niet begrijpt waarom zijn gedrag een probleem is. Hoe rustiger je kunt reageren, hoe meer je kind van jouw reactie zal leren.
- Benoem wat er gebeurt.
- Geef woorden aan de gevoelens.
- Wacht af
- Als het nodig is, help een oplossing te vinden.
Jij hebt de auto nu vast. Emma speelde er nog mee. Volgens mij wil ze de auto graag terug. Ze huilt ervan.
Wacht af. Vaak geven kinderen het speelmateriaal uit zichzelf terug. Het was immers niet hun bedoeling om de ander aan het huilen te maken. Gebeurt dat niet. Nodig het kind uit om het terug te geven en zoek een ander speelmateriaal om mee te laten spelen.
Pak het speelgoed niet uit de handen van je kind. Je wilt je kind leren dat dat niet mag.
Geeft je kind het speelgoed niet terug, ondertitel dan: ‘Het lukt je nu nog niet om het terug te geven. We wachten af tot het je wel lukt, of tot je klaar bent met spelen met deze auto. Dan krijgt Emma hem weer.’
Door dit regelmatig te doen, leert je kind stap voor stap hoe sociale situaties werken.
Hoe kan ik mijn kind dan leren delen?
Het begint met onze realistische verwachtingen. Veel ouders verwachten dat een dreumes spontaan deelt, terwijl dat vaak nog te moeilijk is. Delen is een vaardigheid die geoefend moet worden. En delen kan pas, als je ervaart dat je zelf voldoende over houdt.
Je kunt helpen door:
- Geduldig te blijven
- Geven en nemen te ondertitelen
- Geen gedwongen deelmomenten te creëren.
Een kind dat zich veilig voelt met zijn eigen spullen, leert uiteindelijk makkelijker delen.
En als mijn kind juist degene is van wie iets wordt afgepakt?
Ook dat hoort erbij. Het is voor je kind prettig als zijn gevoelens daarbij serieus worden genomen.
Je kunt bijvoorbeeld zeggen:
“Jij speelde met die bal. Nu heeft Jurre hem. Dat vind je niet fijn.”
Daarna kun je helpen om het speelgoed terug te krijgen of samen een oplossing te zoeken.
Zo leert je kind dat zijn gevoelens er mogen zijn én dat conflicten opgelost kunnen worden.
Wanneer moet ik me zorgen maken?
In de meeste gevallen hoef je je geen zorgen te maken. Speelgoed afpakken is normaal gedrag bij baby’s en dreumesen.
Neem contact op als je merkt dat je kind:
- Structureel extreem agressief reageert.
- Andere kinderen regelmatig bewust pijn doet.
- Vastloopt in sociale situaties zonder vooruitgang over langere tijd.
Maar voor de meeste kinderen geldt: afpakken, huilen, teruggeven en opnieuw proberen zijn allemaal onderdeel van het leerproces.
Tot slot
Als jouw baby of dreumes speelgoed afpakt, betekent dat niet dat je een onbeleefd of egoïstisch kind opvoedt. Het betekent vooral dat je kind nog volop aan het leren is. Met jouw rustige begeleiding ontdekt het stap voor stap wat samen spelen, wachten en rekening houden met anderen betekent.
Dus de volgende keer dat jouw dreumes enthousiast een speelgoedauto uit de handen van een ander kind trekt, haal gerust diep adem. Je bent getuige van een belangrijke sociale les in ontwikkeling. Iedere keer dat jij helpt woorden te geven aan de situatie, leert je kind weer een beetje meer over de wereld om zich heen.
