In een wereld vol haast, verwachtingen en prestatiedruk klinkt het misschien bijna revolutionair: vertrouw op het kind en vertraag. Toch zijn dit de twee kernwaarden die pedagoge Emmi Pikler meegaf aan haar opvoeders. En misschien zijn het precies die waarden die jij als ouder vandaag de dag zo hard nodig hebt.
“Het kind heeft alles in zich wat het voor het leven nodig heeft.
Laten we het die omgeving bieden, waar alle mogelijkheden tot ontwikkeling kunnen komen.”
~Rebecca & Maurice Wild~
Vertrouwen: het kind weet de weg
Wat als we durven geloven dat elk kind, van nature, weet wat het nodig heeft om te leren en te groeien? De visie van Emmi Pikler gaat uit van precies dat vertrouwen. Je kind hoeft niet gestuurd, opgejaagd of voortdurend gestimuleerd te worden. Je kind mag volgen wat van binnenuit komt.
Als je als ouder vertrouwt op het innerlijke kompas van je kind, dan hoef je je kind niet steeds voor te zijn. Je hoeft niet alles aan te reiken of voor te doen. Juist door ruimte te geven aan het eigen initiatief van je kind, zowel in het spelen en bewegen, als in het maken van contact, geef je iets veel waardevollers mee: zelfvertrouwen.
“Als je een kind iets leert, neem je voor altijd zijn kans weg om het zelf te ontdekken.”
~Jean Piaget~
Vertragen: geef het kind tijd
Vertrouwen vraagt om tijd. Om stil te staan. Om te wachten. Dat klinkt simpel, maar is vaak het moeilijkste wat er is, zeker in onze snelle wereld. Toch heeft een kind tijd nodig. Letterlijk. Want het kinderbrein werkt langzamer dan dat van een volwassene. Een baby heeft soms wel 20 seconden nodig om informatie te verwerken. Een peuter zo’n 8 seconden, en een dreumes zit daar ergens tussenin.
Wanneer we ons tempo aanpassen en vertragen, ontstaat er ruimte. Ruimte voor het kind om zelf tot actie of ontdekking te komen. Ruimte om te verwerken wat er gebeurt. En ruimte voor onszelf, als opvoeder, om te kijken naar wat het kind nodig heeft.
Vertragen geldt ook bij emoties. Zeker als het moeilijk wordt. Als je kind overstuur is, boos of verdrietig, willen we vaak dat het snel weer ‘goed’ is. Maar kinderen hebben geen behoefte aan oplossingen; ze hebben behoefte aan ons. Aan onze rust. Aan onze aanwezigheid. Aan onze vertraging.
Een uitnodiging
Vertrouwen en vertragen; het zijn geen technieken, maar houdingen. Een uitnodiging aan jou, als ouder, om af en toe stil te staan. Om niet méér te doen, maar juist minder. Om te kijken, te wachten, te vertrouwen. En te genieten van wat er dan ontstaat.
Want wat als opvoeden niet gaat over het kind vormen, maar over het kind de ruimte geven zichzelf te worden?
