Wil je naar boven klimmen? Waarom doe je dat? Kun je het samen oplossen? Wat is er gebeurd?
Als een kind boos, gefrustreerd of verdrietig is, zijn we als volwassenen vaak geneigd om vragen te stellen of direct een oplossing aan te dragen. Toch hebben kinderen op zulke momenten meestal iets anders nodig: een volwassene die rustig aanwezig is en woorden geeft aan wat er gebeurt. Dat is precies wat sportscasting, ofwel ondertitelen, doet.
Wat is sportscasten?
Sportscasting is een manier om een kind door een lastige situatie heen te begeleiden door simpelweg te benoemen wat je ziet en hoort. Zonder oordeel, zonder oplossingen en zonder te bepalen wie er gelijk heeft.
Je wordt als het ware een sportcommentator:
“Je huilt.”
“Jullie hebben allebei de pop vast.”
“Je had de auto en nu heeft Sally hem in haar hand.”
“Je probeert de toren weer op te bouwen.”
Door woorden te geven aan wat er gebeurt, help je een kind de situatie te begrijpen en er zelf betekenis aan te geven.
De houding van een sportscaster
Een sportscaster observeert zonder te oordelen. En dat is best lastig. Want we zeggen eerder ‘Oh, maak je soep?’ als we een kind in een kom zien roeren, dan ‘Je roert in de kom.’ Ons brein is geneigd invulling te geven aan een situatie. Het vraagt oefening om deze invulling uit te stellen en de situatie neutraal te ondertitelen.
Een sportscaster draagt geen oplossingen aan en praat niet in termen van schuld of straf. Je bent geen scheidsrechter die bepaalt wie er fout zit. Je bent een coach die kinderen helpt om hun eigen ervaringen te begrijpen.
Waarom werkt sportscasting zo goed?
Kinderen leren door zelf te ervaren. Hoe minder wij overnemen, hoe meer kinderen zelf kunnen denken, proberen en ontdekken. Dat is de kracht van ervaringsgericht leren. Wanneer we direct oplossen, ontnemen we kinderen de kans om zelf te oefenen met frustratie, teleurstelling en conflicten.
Daarnaast versterkt sportscasten het zelfvertrouwen van het kind. Door een situatie niet over te nemen, geef je een krachtige boodschap: Ik vertrouw erop dat jij hiermee om kunt gaan. Dat vergroot de veerkracht en het vertrouwen in eigen kunnen.
Ten derde voorkomt het dader- en slachtofferrollen. Kinderen hebben geen labels nodig als ‘de stouterik’ of ‘het slachtoffer’. Je blijft nieuwsgierig en beschrijft alleen wat er gebeurt. Daardoor ontstaat er ruimte voor begrip in plaats van schuld.
Tenslotte stimuleert het de breinontwikkeling van het jonge kind. Het heeft effect op zowel de taal- als de sociaal-emotionele ontwikkeling. Kinderen hebben woorden nodig voor wat ze voelen en meemaken. Jouw woorden vormen als het ware de brug tussen het voelbrein en het denkbrein. En dat draagt bij aan de ontwikkeling van de impulsbeheersing.
Wanneer is sportscasting niet voldoende?
Er zijn momenten waarop meer nodig is dan alleen ondertitelen. Veiligheid heeft altijd prioriteit, zowel de fysieke als de emotionele veiligheid van ieder kind. Ook wanneer bepaald gedrag een terugkerend, destructief patroon heeft, kun je preventief handelen. Soms hebben kinderen een duidelijke en vriendelijke grens nodig.
Tenslotte is sportscasten ook niet passend wanneer een kind geconcentreerd aan het spelen is. Een passend moment om contact te maken, is wanneer een kind zelf even opkijkt en oogcontact zoekt.
Oefening baart kunst
Sportscasting lijkt eenvoudig: je benoemt wat je ziet en hoort. Maar juist die eenvoud maakt het uitdagend. We zijn gewend om vragen te stellen, gedrag te verklaren of snel een oplossing aan te dragen.
Door wat vaker te vertragen en minder te doen, geven we kinderen iets waardevols: de ruimte om zelf te voelen, te denken en te groeien.
Doe mee met deze avond:
Na de enthousiaste reacties van de deelnemers aan de kennissessie ‘De kracht van sportscasten’ zet Stichting BOKiS deze avond nog een keer in de agenda. Zodat jij in de zomervakantie vanuit rust kunt oefenen en bij jouw kinderen, in je werk of thuis, bruggen bouwt in hun breinontwikkeling.
Super, deze kennissessie! Ik vond het fijn hoe de oefeningen waren verdeeld en hoe mijn eigen voorbeeld en de andere voorbeeldsituaties aan bod kwamen. Goede verdeling betreft oefenen, uitwisselen en theorie. ~ Sara ~
De kennissessie is op maandagavond 29 juni van 19.30 tot 21.30 uur via Zoom. Kun je niet live aanwezig zijn, dan ontvang je na afloop de opname. Je betaalt 18 euro voor het volgen en/of terugkijken van deze kennissessie.
Aanmelden? Vul het aanmeldingsformulier in of stuur een mail naar info@bokis.nl.
Deze kennissessie is zowel voor ouders van jonge kinderen, als professionals die werken met jonge kinderen.
