De bladeren vallen, de bomen laten los. De natuur trekt zich langzaam terug, maakt ruimte voor rust – maar óók voor iets nieuws. Herfst is een seizoen van loslaten, afbreken en voorbereiden op groei. En wat blijkt? Kinderen laten in hun spel precies datzelfde zien.
Misschien zie je dit aan je kind: speelgoed dat uit elkaar gehaald wordt, bouwwerken die expres omver worden gegooid, touwtjes die van stoelen worden losgemaakt. Het lijkt soms alsof je kind “alles sloopt” – maar in werkelijkheid is dit een diep instinctief spel.
Waarom doen kinderen dit? Welkom in de wereld van speelschema’s
Wat je kind doet, komt voort uit zogeheten speelschema’s. Dit zijn innerlijke spelpatronen die kinderen van nature herhalen. Het zijn geen bewuste keuzes, maar het is een soort innerlijke drang om te doen, te herhalen, te ervaren. Deze speelschema’s zijn onmisbaar voor de ontwikkeling van je kind.
Door steeds opnieuw te bouwen, los te laten, te verbinden of te gooien, legt een kind nieuwe hersenverbindingen aan. Dit vormt de basis voor allerlei cognitieve vaardigheden zoals logisch denken, ruimtelijk inzicht en ook taalbegrip. Spelen is dus geen ‘tijdverdrijf’; het is ontwikkeling in actie.
Constructie en destructie
Het speelschema dat zich kenmerkt door loslaten, afbreken, omver gooien en uit elkaar halen is het speelschema ‘Verbinden’. Dit speelschema heeft 2 varianten: constructie en destructie. Kinderen bouwen graag, leggen treinsporen, rijgen kralen aan een touw of maken hutten. Maar even later… móét het los. Kapot. Uit elkaar.
Herkenbaar? Denk aan:
- Een toren bouwen van blokken… en direct omgooien
- Een spoor van takjes leggen… en dan alles verspreiden
- Een zandkasteel bouwen… om het daarna kapot te stampen
- De pop aankleden met kleding met ritsen of klittenband… om daarna de pop weer te ontdoen van alle kleding met ritsen of klittenband
Deze afwisseling tussen verbinden en loslaten is volledig natuurlijk, net als in de herfst. Het hoort bij de manier waarop kinderen grip krijgen op hun wereld, door die wereld steeds opnieuw te creëren én af te breken.
Wat kun jij doen als ouder of opvoeder?
Herken je het bouwen en afbreken als herhalend speelgedrag bij je kind?
Bied speelmateriaal aan dat hier erg geschikt voor is. Denk ook aan variatie: blokken, tasjes met ritsen, poppenkleding met klittenband, foammatten, …
Je hoeft het spel niet voor te doen of over te nemen. Je zet het speelmateriaal klaar en faciliteert daarmee het zelfstandig spelen van je kind. Tijdens het spel zijn je aanwezigheid en begrip vaak al genoeg.
Conclusie: de herfst geeft je een knipoog naar de speeldrang van je kind
Dus als je kind weer eens een bouwwerk omver gooit of je tijdschrift aan flarden scheurt… Dit is de herfst in kinderspel. 😉
